Wprowadzenie
Materiał stanowi analizę sylaby „Om” w kontekście starożytnej filozofii indyjskiej, ze szczególnym uwzględnieniem Mandukja Upaniszady (Mandukya Upanishad). Prelegent przedstawia tezę, że „Om” nie jest jedynie symbolem religijnym czy pieśnią, lecz „matematycznym kodem wszechświata” oraz wibracją, z której wyłania się cała egzystencja. Nagranie ma na celu wyjaśnienie natury rzeczywistości, świadomości oraz tożsamości człowieka poprzez dekonstrukcję trzech stanów istnienia (jawy, snu i snu głębokiego) oraz wskazanie na czwarty stan – czystą świadomość (Turiya).
Symbolika i anatomia sylaby OM
Według przedstawionej narracji, zrozumienie pojedynczej sylaby „Om” zastępuje konieczność studiowania tysięcy pism i dekad filozoficznych dociekań, ponieważ zawiera ona w sobie esencję wszystkich Upaniszad, Wed oraz Bhagawadgity.
„Om to nie tylko pieśń czy symbol, który widzisz w świątyniach. To matematyczny kod wszechświata. Wibracja, z której wszystko powstaje.”
Symbolicznie „Om” reprezentuje Brahmana (nieskończoną świadomość lub Boga). Choć brzmi jak jeden dźwięk, składa się z trzech komponentów fonetycznych: A, U oraz M. Każdy z nich odpowiada jednemu ze stanów świadomości, których doświadcza każdy człowiek:
- A – reprezentuje stan czuwania (jawa).
- U – reprezentuje stan marzeń sennych.
- M – reprezentuje stan głębokiego snu.
- Cisza po wybrzmieniu – reprezentuje czwarty stan, czystą świadomość (Turiya).
Analiza trzech stanów istnienia (Avastha Traya Viveka)
Prelegent wprowadza koncepcję Avastha Traya Viveka (rozróżnianie trzech stanów), aby zanalizować, kim naprawdę jest człowiek. Analiza ta opiera się na obserwacji czterech parametrów: ciała, umysłu, ego (tożsamości) oraz świadomości w każdym z trzech stanów.
1. Stan czuwania (Jagrat Avastha) – Dźwięk „A”
Jest to stan, w którym człowiek funkcjonuje na co dzień, wykonując obowiązki zawodowe i wchodząc w interakcje społeczne.
- Ciało: Aktywne (można się poruszać, jest kontrola nad fizycznością).
- Umysł: Aktywny (myślenie, przetwarzanie informacji).
- Ego: Aktywne (poczucie bycia konkretną osobą, indywidualność).
- Świadomość: Aktywna (podmiot jest świadomy otoczenia).
2. Stan marzeń sennych (Swapna Avastha) – Dźwięk „U”
Stan, który następuje po zaśnięciu, gdy pojawiają się sny.
- Ciało: Nieaktywne (brak świadomości ciała fizycznego leżącego w łóżku; w śnie można posiadać inne „ciało senne”).
- Umysł: Aktywny (niezbędny do wizualizacji snu, odczuwania emocji, np. strachu przed tygrysem we śnie).
- Ego: Aktywne (istnieje poczucie „ja” doświadczającego snu, choć może to być inna tożsamość niż na jawie).
- Świadomość: Aktywna (bez niej nie byłoby doświadczenia snu).
3. Stan głębokiego snu (Sushupti) – Dźwięk „M”
Stan całkowitej pustki, braku marzeń sennych, kompletnej ciszy i relaksu.
- Ciało: Nieaktywne.
- Umysł: Nieaktywny (brak myśli i emocji).
- Ego: W stanie nasiennym/przyczynowym (nie jest aktywne w sposób oczywisty, ale istnieje w formie ukrytej – po obudzeniu pamiętamy, że „dobrze spaliśmy”, co implikuje ciągłość istnienia „ja”).
- Świadomość: Aktywna.
„W stanie głębokiego snu nie ma przedmiotu doświadczenia. Ponieważ nie ma przedmiotu doświadczenia, jest absolutna pustka, ale podmiot wciąż tam jest. Świadomość wciąż tam jest.”
Wnioski z analizy stanów – Kim jesteśmy?
Kluczowym momentem wywodu jest poszukiwanie elementu wspólnego dla wszystkich trzech stanów.
- Ciało nie jest stałe (znika w śnie i śnie głębokim).
- Umysł nie jest stały (znika w śnie głębokim).
- Ego w swojej aktywnej formie nie jest stałe.
Jedynym elementem, który przenika wszystkie trzy stany (jawę, sen i sen głęboki), jest świadomość.
„Nie jesteś ciałem, ani umysłem, ani ego. Ciało przychodzi i odchodzi z każdym narodzeniem. Umysł również przychodzi i odchodzi. Ale świadomość jest czymś, czym faktycznie jesteś.”
Ta świadomość jest opisana jako Atman – nienarodzona, nieśmiertelna, wieczna, będąca czystym szczęściem i źródłem wszelkiego stworzenia. Zrozumienie tego faktu jest celem Vedanty i prowadzi do wyzwolenia (Moksza).
Praktyczne zastosowanie intonowania OM
Prelegent zaleca, aby intonowanie „Om” nie było czynnością mechaniczną, lecz świadomą praktyką internalizacji wiedzy z Mandukja Upaniszady.
Instrukcja praktyki:
- Intonować „Om” codziennie, przynajmniej 7 razy.
- Przyjąć pozycję z wyprostowanym kręgosłupem.
- Podczas wymawiania „A” – uświadomić sobie stan czuwania.
- Podczas wymawiania „U” – uświadomić sobie stan marzeń sennych.
- Podczas wymawiania „M” – uświadomić sobie stan głębokiego snu.
- Po zakończeniu dźwięku, w ciszy – uświadomić sobie Turiya (czwarty stan), czyli czystą świadomość, która jest naszą prawdziwą naturą.
„Kiedy mówisz 'a’, po prostu zrozum, że oznacza to stan czuwania. Kiedy mówisz 'u’, zrozum, że oznacza to stan snu. A kiedy mówisz 'm’, zrozum, że oznacza to stan głębokiego snu.”
Wnioski:
- Sylaba „Om” jest kompletnym modelem rzeczywistości i ludzkiej świadomości, a nie tylko religijnym artefaktem.
- Tożsamość człowieka nie jest związana z ciałem ani umysłem, ponieważ te aspekty są zmienne i znikają w pewnych stanach (np. w śnie głębokim).
- Jedyną stałą w ludzkim doświadczeniu jest czysta świadomość, która istnieje niezależnie od obecności myśli, ciała czy ego.
- Stan głębokiego snu nie jest stanem nieświadomości, lecz stanem świadomości pozbawionej obiektu obserwacji.
- Praktyka intonowania „Om” służy przypominaniu sobie o swojej prawdziwej naturze jako nieskończonej świadomości.
Tezy:
- „Om” składa się z trzech dźwięków (A, U, M) odpowiadających trzem stanom egzystencji: jawie, snowi i snowi głębokiemu.
- Czwarty aspekt „Om” to cisza (Turiya), reprezentująca czystą świadomość poza czasem i przestrzenią.
- Ego w stanie głębokiego snu nie znika całkowicie, lecz przechodzi w stan nasienny (przyczynowy).
- Świadomość jest fundamentem istnienia i jedynym elementem ciągłym w życiu człowieka.
- Zrozumienie symboliki „Om” jest równoznaczne ze zrozumieniem istoty wszystkich pism wedyjskich.
Dlaczego warto zapoznać się z filmem?:
- Materiał oferuje logiczną i analityczną dekonstrukcję ludzkiego doświadczenia, wykraczającą poza typowy dyskurs religijny.
- Wyjaśnia w przystępny sposób skomplikowane koncepcje z Mandukja Upaniszady, jednej z najważniejszych tekstów filozofii indyjskiej.
- Dostarcza konkretnego narzędzia (technika intonowania) do pracy z własną świadomością i redukcji identyfikacji z ciałem/umysłem.
- Przedstawia interesującą perspektywę na stan głębokiego snu jako dowód na istnienie niezależnej świadomości.
- Jest wartościowym źródłem dla osób poszukujących odpowiedzi na pytanie „kim jestem?” z perspektywy innej niż zachodnia psychologia czy materializm.