Wprowadzenie
Materiał stanowi zapis rozmowy Stevena Bartletta z dr Annette Bosworth (znaną jako Dr. Boz), specjalistką chorób wewnętrznych zajmującą się insulinoopornością i dietą ketogeniczną. Dyskusja koncentruje się na wpływie chronicznie podwyższonego poziomu insuliny na zdrowie mózgu, procesy starzenia oraz rozwój chorób przewlekłych. Dr Bosworth przedstawia autorską metodę „Keto Continuum” oraz dzieli się doświadczeniami klinicznymi dotyczącymi odwracania chorób metabolicznych, w tym historii wyleczenia własnej matki z zaawansowanego nowotworu przy wsparciu diety ketogenicznej.
Insulinooporność jako źródło chorób przewlekłych
Dr Bosworth wskazuje, że większość pacjentów zgłaszających się do niej z problemami przewlekłymi cierpi na niezdiagnozowaną nadprodukcję insuliny. Insulina, określana jako hormon „izolujący” (ang. insulate), w nadmiarze prowadzi do gromadzenia tłuszczu, ale także do powstawania „śmieci” metabolicznych w mózgu i innych narządach.
„To właśnie nadmiar insuliny jest twórcą chorób przewlekłych. To on powoduje wysokie ciśnienie krwi. To on powoduje raka. To on powoduje powstawanie złogów w mózgu, które są powiązane z depresją, mgłą mózgową, chorobą Alzheimera i Parkinsona.”
Współczesny styl życia, charakteryzujący się częstym spożywaniem przetworzonej żywności i jedzeniem późno w nocy, stymuluje ciągłą produkcję insuliny. Organizm nie ma czasu na „wyniesienie śmieci”, czyli procesy naprawcze i autofagię, które zachodzą, gdy poziom insuliny spada.
Objawy wysokiego poziomu insuliny
Wiele osób nie zdaje sobie sprawy z problemu, ponieważ standardowe badania glukozy mogą wychodzić prawidłowo, podczas gdy poziom insuliny jest drastycznie podwyższony, aby utrzymać ten cukier w ryzach. Dr Bosworth wymienia fizyczne oznaki insulinooporności:
Włókniaki (skin tags): Drobne narośla skórne, często mylone z pieprzykami, pojawiające się w miejscach tarcia (pachy, szyja).
Rogowacenie ciemne (acanthosis nigricans): Ciemniejsza, „aksamitna” skóra na karku lub w zgięciach łokci.
Utrata owłosienia na palcach stóp: Zanik mieszków włosowych na kończynach dolnych jako efekt długotrwałego działania insuliny.
Otyłość brzuszna: Gromadzenie tłuszczu w okolicach talii.
Dieta ketogeniczna i zdrowie mózgu
Kluczowym elementem terapii proponowanej przez Dr. Boz jest wprowadzenie organizmu w stan ketozy, w którym ciało czerpie energię z ketonów (tłuszczu), a nie z glukozy. Ketony są opisywane jako „czystsze paliwo”, generujące mniej stresu oksydacyjnego i stanów zapalnych.
„Kiedy spalasz ketony, powstaje mniej śmieci. To czystsze paliwo z mniejszą ilością produktów ubocznych, zwłaszcza gdy się starzejesz.”
Ketony mają zdolność przekraczania bariery krew-mózg i zasilania neuronów nawet w przypadku insulinooporności mózgu (często nazywanej cukrzycą typu 3). Dr Bosworth przytacza historię pacjentki z zespołem Downa i wczesnym Alzheimerem, która po trzech tygodniach ścisłej diety ketogenicznej zaczęła wypowiadać trzysylabowe słowa i wykonywać złożone polecenia, co wcześniej było dla niej niemożliwe.
Wyzwanie Sardynkowe (Sardine Challenge)
Jako narzędzie terapeutyczne dla osób mających trudności z wejściem w ketozę, Dr Bosworth stosuje „Wyzwanie Sardynkowe”. Polega ono na spożywaniu wyłącznie sardynek przez 3 dni (lub dłużej w skrajnych przypadkach).
Dlaczego sardynki? Są bogate w tłuszcze, białko i kwasy omega-3, a jednocześnie nie zawierają węglowodanów. Pozwalają na szybkie opróżnienie zapasów glikogenu i wymuszenie produkcji ketonów.
Efekty: Dr Bosworth opisuje przypadek „Jane”, która jadła sardynki przez 100 dni, co doprowadziło do drastycznej poprawy jej wyników badań (wzrost witaminy D, spadek insuliny) oraz głębokiej przemiany psychologicznej związanej z relacją z jedzeniem.
Keto Continuum – droga do trwałej zmiany
Dr Bosworth opracowała 12-stopniowy proces adaptacji, nazwany „Keto Continuum”, który ma pomóc pacjentom bezpiecznie i trwale przejść na metabolizm tłuszczowy.
Początek: Ograniczenie jedzenia do okna czasowego (eliminacja podjadania).
Redukcja węglowodanów: Zejście poniżej 20g węglowodanów dziennie.
Posty: Stopniowe wydłużanie przerw w jedzeniu (16:8, 23:1, aż do postów 36-72 godzinnych).
Ważnym aspektem jest unikanie jedzenia późno wieczorem. Posiłek zjedzony po godzinie 18:00 ma znacznie gorszy wpływ metaboliczny niż ten sam posiłek zjedzony rano, ze względu na rytm dobowy i poranny wyrzut kortyzolu, który uwalnia glukozę.
Pomiary: Dr. Boz Ratio
Aby ocenić postępy, Dr Bosworth zaleca monitorowanie dwóch parametrów: glukozy i ketonów we krwi.
Wskaźnik Dr. Boz (Dr. Boz Ratio): Wynik dzielenia poziomu glukozy (mg/dL) przez poziom ketonów (mmol/L).
Im niższy wynik, tym głębsza autofagia i lepszy stan metaboliczny.
Dla osób chorych (np. na raka, choroby autoimmunologiczne) celem jest osiągnięcie bardzo niskiego wskaźnika, co świadczy o wysokim poziomie ketonów przy niskiej glukozie.
Suplementacja i wsparcie mózgu
W rozmowie poruszono temat kluczowych suplementów wspierających pracę mózgu i metabolizm:
Witamina D: Dr Bosworth określa ją jako hormon, nie witaminę. Jest kluczowa dla funkcjonowania każdej komórki. U osób otyłych często jest „uwięziona” w tkance tłuszczowej.
Magnez: Niezbędny do produkcji ATP. Dr Bosworth poleca również kąpiele w soli magnezowej (floating) jako formę suplementacji przezskórnej.
Błękit metylenowy (Methylene Blue): Stary lek (barwnik), który działa jako „doładowanie” dla mitochondriów w mózgu. Dr Bosworth stosuje go osobiście dla poprawy koncentracji.
Kreatyna: Suplement kojarzony z kulturystyką, tutaj przedstawiany jako kluczowy dla zdrowia mózgu, regeneracji snu (szczególnie przy jet-lagu) i funkcji poznawczych.
Ketony egzogenne (np. Ketone IQ): Suplementacja gotowymi ketonami, która pomaga „zrestartować” wątrobę do produkcji własnych ketonów i chroni mięśnie przed katabolizmem w trakcie choroby czy chemioterapii.
Omawiany produkt: Ketone-IQ
Historia „Grandma Rose” – walka z rakiem
Dr Bosworth dzieli się osobistą historią swojej matki („Grandma Rose”), u której po 10 latach remisji powrócił nowotwór (chłoniak). W obliczu złych rokowań (6 miesięcy życia) i konieczności chemioterapii, zdecydowały się na radykalną dietę ketogeniczną.
Po 6 tygodniach ścisłej diety, wyniki badań wykazały spadek markerów nowotworowych o 70% (podczas gdy sama chemioterapia dawała szansę na 30%).
Matka odzyskała energię i witalność, żyjąc aktywnie jeszcze przez kilka lat, zanim zmarła w wyniku powikłań po COVID-19 (związanych z osłabieniem limfocytów T przez nowotwór).
Wnioski:
Insulinooporność jest ukrytą przyczyną wielu chorób cywilizacyjnych, w tym neurodegeneracyjnych.
Mózg może efektywnie pracować na ketonach, nawet gdy metabolizm glukozy jest zaburzony (np. w chorobie Alzheimera).
Kluczem do zdrowia metabolicznego jest nie tylko to, co jemy, ale kiedy jemy – unikanie posiłków wieczornych jest krytyczne.
Pomiary glukozy i ketonów (Dr. Boz Ratio) są skuteczniejszym narzędziem kontroli zdrowia niż sama waga.
Tezy:
Nadmiar insuliny blokuje dostęp do zapasów tłuszczu i witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (np. witaminy D).
Dieta ketogeniczna działa przeciwzapalnie i antyoksydacyjnie na poziomie mitochondrialnym.
„Śmieci” metaboliczne w mózgu są usuwane głównie podczas snu i w stanach niskiej insuliny; ich nagromadzenie prowadzi do demencji.
Suplementacja kreatyną i błękitem metylenowym może znacząco poprawić wydajność poznawczą.
Wyzwanie oparte na monodiecie (np. sardynki) może przełamać stagnację metaboliczną i zmienić psychologiczną relację z jedzeniem.
Dlaczego warto zapoznać się z filmem?:
Przedstawia medyczne uzasadnienie dla diety ketogenicznej wykraczające poza utratę wagi (skupienie na mózgu i chorobach przewlekłych).
Oferuje konkretne protokoły (Keto Continuum, Dr. Boz Ratio) możliwe do wdrożenia samodzielnie.
Zawiera poruszające studium przypadku (historia matki lekarki), które pokazuje potencjał diety w terapii wspomagającej leczenie nowotworów.
Obala mity dotyczące „niebezpieczeństw” jedzenia tłuszczu i cholesterolu w kontekście zdrowia hormonalnego kobiet.
Dostarcza wiedzy o tanich i dostępnych metodach poprawy zdrowia (sardynki, post, tanie suplementy jak błękit metylenowy).